ปริศนาไขกระจ่าง A・B แล้วทำไมเป็น X・Y จุดเริ่มจาก SFC

ทุกวันนี้หากมองไปที่จอยเกม เรามักจะเห็นปุ่ม A・B・X・Y อยู่เสมอ จุดเริ่มต้นของการใช้ตัวอักษรทั้งสี่ มาจากจอย Super Famicom ของ Nintendo แม้ภายหลัง Xbox จะสลับตำแหน่ง A-B และ X-Y ไป แต่ก็ยังคงใช้ตัวอักษรแบบเดียวกัน

คำถามสำคัญคือ ทำไมจากเดิมที่มีเพียง A・B บนจอย Famicom ปุ่มใหม่จึงไม่เป็น “C・D” ตามลำดับอักษร แต่กลับกลายเป็น X・Y แทน?

คำตอบจาก Nintendo Power

ในปี 1993 นิตยสาร Nintendo Power ของ Nintendo America เคยมีผู้อ่านถามเรื่องนี้ คำตอบมาจาก Lance Barr โปรดักต์ดีไซน์เนอร์ผู้มีส่วนร่วมในดีไซน์ Super Famicom เวอร์ชันอเมริกา และภายหลังยังออกแบบ Nunchuk ของ Wii

Barr อธิบายว่า A・B คือปุ่มหลัก ส่วน X・Y คือปุ่มเสริม ตั้งใจให้มีการแยกหน้าที่ชัดเจน และที่เลือกใช้ X・Y ก็เพราะเกี่ยวโยงกับ ระบบพิกัดแกน X・Y ที่ใช้กันในงานออกแบบทางวิศวกรรมและคณิตศาสตร์

มุมมองของ Miyamoto

Shigeru Miyamoto เคยบอกไว้ว่า D-Pad และ A・B คือหัวใจของการเล่นเกม ส่วนปุ่มใหม่จึงต้องมีภาพลักษณ์ที่ต่างออกไป ไม่ต่อเนื่องแบบ C・D จึงเลือก X・Y เพื่อให้ดูเป็นอีกกลุ่มหนึ่ง

เมื่อนำมารวมกับคำอธิบายของ Barr จะยิ่งเห็นชัด ว่าการเลือก X・Y ไม่ได้เป็นเพียงแค่เพื่อ “ทำให้ดูต่าง” แต่มีที่มาชัดเจนจากแนวคิดพิกัดแกน

เบื้องหลังการออกแบบ

ดีไซน์หลักของ Super Famicom มาจากทีม Nintendo ญี่ปุ่น โดยมี Miyamoto มีส่วนร่วมอย่างมาก ส่วนเวอร์ชันอเมริกาปรับรายละเอียดเพิ่มเติม แต่ทั้งสองฝ่ายมีการแลกเปลี่ยนข้อมูลกันใกล้ชิด ทำให้ทฤษฎี “X・Y = พิกัดแกน” มีน้ำหนักไม่น้อย

แล้ว Xbox ทำไมต้องสลับ?

Microsoft เลือกวางปุ่ม ABXY สลับกับ Nintendo เพราะต้องการอิงกับจอยของ Sega Genesis ที่เคยได้รับความนิยมในตลาดอเมริกา

ถ้าอย่างนั้น ปัญหาที่ผู้เล่นสับสนเวลาเปลี่ยนจาก Switch ไป Xbox อาจต้องบอกว่า “ความผิดของ Sega” ก็เป็นได้