Super Mario Bros. กับโจทย์ของ Nintendo: ทำอย่างไรให้ผู้เล่นไปถึงตอนจบ

หนึ่งในบทสัมภาษณ์ Iwata Asks ทีมงาน Nintendo พูดคุยกับ Shigeru Miyamoto ถึงจุดเปลี่ยนสำคัญของ New Super Mario Bros. และการตัดสินใจพาซีรีส์ย้อนกลับไปสู่ความเรียบง่ายแบบดั้งเดิมอีกครั้ง

จุดเริ่มต้นไม่ได้มาจากไอเดียเกมใหม่ แต่มาจากสิ่งที่ Nintendo เริ่มเห็นชัดขึ้นเรื่อย ๆ ในช่วงแคมเปญ NES Classics

มีผู้เล่นจำนวนมากที่เคยเล่นเกมมาก่อน แต่ค่อย ๆ หายไปจากวงการโดยไม่รู้ตัว

และนั่นคือข้อมูลที่ดูเหมือน “รู้แล้ว” แต่กลับกระแทกจริงเมื่อได้เห็นสถานการณ์ตรงหน้า

Miyamoto ยอมรับว่า ตอนนั้นเขาเข้าใจภาพนี้ในเชิงทฤษฎีอยู่แล้ว แต่พอได้เห็นของจริง มันไม่ใช่ข้อมูลอีกต่อไป แต่มันคือความจริงที่นิ่งและชัดเกินจะเพิกเฉย

เขาพูดไว้ตรง ๆ ว่า “มีคนจำนวนมากที่ยังจำ Mario ได้ แต่ไม่ได้อยู่ในโลกของเกมอีกแล้ว”

และนั่นคือจุดที่ Nintendo ต้องหยุดคิดใหม่ทั้งหมด

Mario ในยุค 3D เดินมาถึงจุดที่แตกออกเป็นสองทางอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ทางหนึ่งคือความซับซ้อนที่มากขึ้นตามเทคโนโลยี อีกทางคือรากเดิมของความเรียบง่ายที่ใครก็หยิบเล่นได้ทันที

Miyamoto อธิบายว่า เมื่อพูดคุยกับ Takashi Tezuka ทีมงานลงความเห็นตรงกันว่า ถ้าจะทำ Mario ภาคใหม่ มันควรย้อนกลับไปที่ “พื้นฐานที่สุด” ของซีรีส์ และนั่นคือจุดกำเนิดของ New Super Mario Bros. บน DS

Image: Nintendo

คำถามสำคัญในตอนนั้นไม่ได้อยู่ที่ “จะทำอะไรใหม่” แต่อยู่ที่ “ควรกลับไปไกลแค่ไหน”

ในยุคที่เกม 3D กำลังเป็นอนาคต การย้อนกลับไปทำเกม 2D ฟังดูเหมือนถอยหลัง แต่สำหรับ Nintendo มันกลับเป็นการเลือก “จุดเริ่มต้นที่เข้าถึงได้ที่สุด”

ไม่ใช่การย้อนอดีต แต่เป็นการรีเซ็ตความเข้าใจของ Mario ทั้งหมด

Miyamoto อธิบายแก่นของ Mario แบบตรงไปตรงมา มันไม่ได้ซับซ้อนเลย เดินไปทางขวาเพื่อไปให้ถึงเป้าหมาย ด่านต้องกระชับ และผู้เล่นต้องรู้สึกว่าตัวเองเก่งขึ้นทุกครั้งที่เล่นซ้ำ

สิ่งที่สำคัญที่สุดคือทักษะจะค่อย ๆ ถูกสะสมอยู่ใน “นิ้วมือ” ผ่านการเล่นจริง ไม่ใช่การสอน

แต่ถ้ามีแค่นั้น เกมก็จะธรรมดาเกินไป

Nintendo จึงเพิ่มองค์ประกอบที่สะดุดตาเข้ามา นั่นคือ Mario ร่างยักษ์ ที่กลายเป็นภาพจำของภาคนี้

และนั่นคือความตั้งใจแบบพอดีเกินพอดี ระหว่างของเดิมที่เรียบง่าย กับของใหม่ที่ต้อง “เห็นทันที”

หลังเกมออกวางจำหน่าย Miyamoto ยอมรับแบบไม่อ้อมค้อมว่า ระดับความยากอาจเบาเกินไปสำหรับผู้เล่นบางกลุ่ม แม้จะตั้งใจให้เข้าถึงง่าย แต่ก็ยังมีคนที่ต้องการความท้าทายมากกว่านั้น

นี่ไม่ใช่ปัญหาใหม่ของ Mario แต่มันคือปัญหาที่ติดมากับซีรีส์มาตลอด

เพราะการทำเกมให้ “พอดีกับทุกคน” แทบเป็นไปไม่ได้จริง

Miyamoto เปรียบเกม Mario ว่าเหมือนการแข่งขันกีฬา ผู้เล่นต้องพลาด ต้องลองใหม่ และต้องล้มเหลวซ้ำ ๆ ก่อนจะไปถึงจุดที่ผ่านได้จริง และนั่นคือสิ่งที่ทำให้ชัยชนะมีน้ำหนัก

จากแนวคิดนี้ New Super Mario Bros. Wii จึงถูกออกแบบให้ทุกคนมีโอกาสไปถึงตอนจบ แต่ยังไม่ทิ้งความท้าทายของเกมไป

จุดเปลี่ยนสำคัญอยู่ที่ระบบ Super Guide

ปัญหาไม่ได้อยู่ที่เกมยากเสมอไป แต่อยู่ที่ผู้เล่นบางคนยังไม่เข้าใจวิธีที่ถูกต้อง

บางครั้งพวกเขาเลือกเส้นทางที่ยากกว่าที่ควรจะเป็น โดยไม่รู้ตัว

Super Guide จึงถูกสร้างขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหานั้นโดยตรง ให้ Luigi เข้ามาเล่นแทน เพื่อแสดงวิธีผ่านด่านที่ถูกต้องให้ดูอย่างชัดเจน

Miyamoto อธิบายว่าระบบนี้ไม่ใช่แค่การสอน แต่ยังสามารถพาผู้เล่นข้ามช่วงที่ติดอยู่ไปได้ เพื่อให้เกมไม่หยุดนิ่งตรงนั้น

เป้าหมายของมันเรียบง่ายมาก ผู้เล่นควรได้เห็นตอนจบของเกม

แต่ทันทีที่มีแนวคิดนี้ คำถามอีกด้านก็เกิดขึ้น ว่ามันกำลังทำให้แก่นของเกมที่อยู่บนการพยายามเรียนรู้ด้วยตัวเองอ่อนลงหรือไม่

Miyamoto ยอมรับว่าหัวใจของ Mario ยังเหมือนเดิม คือการลองผิดลองถูก แต่ในความจริงก็มีผู้เล่นจำนวนหนึ่ง ที่ติดอยู่กับจุดเดิมจนหมดความสนุกไปก่อนจะไปถึงจุดที่ดีที่สุด

Super Guide จึงถูกออกแบบให้เป็นทางเลือก ไม่ใช่ทางลัด

ผู้เล่นสามารถดูเพื่อเรียนรู้ แล้วกลับมาเล่นเอง หรือใช้มันเพื่อผ่านช่วงที่ยาก แล้วกลับมาควบคุมอีกครั้งเมื่อพ้นจุดนั้น

ระบบยังคงไม่ตัดผู้เล่นออกจากเกม แต่พยายามพาเขากลับมาเล่นต่อ

และนี่คือจุดย้อนแย้งที่ชัดที่สุดของ Mario ทั้งซีรีส์

เกมที่พยายาม “พาทุกคนไปถึงตอนจบ”
เกมที่ความสนุก “เกิดจากการล้มเหลวเพื่อไปถึงตรงนั้น”

สุดท้ายแล้ว Nintendo ไม่ได้แก้สมการนี้ให้จบได้ครั้งเดียว แต่มันคือสมดุลที่ต้องคอยหาคำตอบใหม่อยู่ตลอดเวลา